Özsoy: Ortadoğu başarısızlığı ciddi siyasi etkiler üretebilir

img

ANKARA - Türkiye’nin Ortadoğu’daki başarısızlığı içeride iktidar çelişkilerini ve çatışmalarını derinleştireceğini vurgulayan HDP Dış İlişkilerden Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Hişyar Özsoy, "Bu Türkiye’de birden çok darbenin önünü açabilecek kadar ciddi siyasi etkiler üretebilir” dedi.

 
AKP iktidarı, Suriye iç savaşın en kırılgan noktası olarak bilinen İdlib'den çekilmemekte ısrarlı tavrını sürdürüyor. Türkiye son iki haftada Suriye rejimi ile girdiği iki farklı çatışmada 13 kayıp verdi. TSK ile Suriye ordusu arasında tekrar çatışma yaşanma ihtimali bulunuyor. Rejim güçleri ise, İdlib’te ilerlemeye devam ediyor. Bu noktada Rusya ile çelişkiler artarken, Ankara, ABD ve NATO kampına tekrar yöneldi.
 
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Dış İlişkilerden Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Hişyar Özsoy, İdlib krizi ve bölgedeki gelişmeleri değerlendirdi.
 
Özsoy, Türkiye’nin dokuz yıllık Suriye savaşında sürdürdüğü savaş ısrarının İdlib’de dibe vurduğunu ifade etti. Türkiye’nin Suriye’deki isteklerinin 2014 yılı itibariyle sonlandığını belirten Özsoy, siyasi iktidarın bunu görmek istemediğini belirtti. Özsoy’a göre AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın ısrar ettiği iki yanlış politikadan biri Kürt karşıtlığı, diğeri Esad’ı devirme isteği.
 
‘TÜRKİYE BÜYÜK TAAHÜTLERİN ALTINA GİRDİ’
 
Türkiye’nin 2018 yılında bu yana Rusya ile yaptığı Astana ve Soçi süreçleriyle Esad karşıtı güçleri tasfiye etmeyi taahhüt ettiğini belirten Özsoy, söz konusu taahhütlerin yerine getirmediği hatırlattı. Özsoy, şu değerlendirmede bulundu: “Türkiye hem M-4 ve M-5 yollarının denetimini Suriye rejimine bıraktıracaktı hem de İdlib’ de bazı grupların silahsızlandırılması, bazı grupların ayrıştırılması gibi çok fazla taahhüt altına girdi. Türkiye şuanda Rusya ve İran’ın Astana süreci ruhuna aykırı davrandığını iddia ediyor ama durum söylenenlerin tersi. İki yıldır Türkiye’nin yükümlülüklerini yerine getirmesini bekliyorlar. Hal böyle olunca Şam ile Rusya İdlib’de daha fazla beklemeyeceklerini ve artık Suriye savaşı defterini kapatmak istiyorlar. Şimdi bu sürecin kazanının Esad olduğunu herkes biliyor. Fakat ABD, AB ve İsrail bunu kabul etmesine rağmen Esad’ın çok fazla güçlenmesini de istemiyorlar. Ne ABD ne Avrupa İdil’deki savaşın Esad rejimin istediği şekilde sonlanmasını istemiyor. Asıl mesele bu.”
 
‘TÜRKİYE ROJAVA MESELESİ İÇİN RUSYA İLE YAKINLAŞTI’
 
Özsoy, Türkiye ile Rusya yakınlaşmasının Suriye üzerinden gelişen ve taktiksel yakınlaşmadan ibaret olduğunu vurgulayarak, “Fakat Türkiye o kadar Rusya’ya yaklaştı ki yani son üç yılda Rusya ile çok ciddi bir yakınlaşmaya girdi. Bunun temel nedeni de Suriye meselesiydi. Özellikle de Rojava meselesiydi. Ancak Türkiye ile Rusya arasındaki makas giderek daralıyordu. Şu anda Türkiye daha önce terör olarak tanıdığı Heyet Tehrir El Şam için Suriye’ye asker yığdırıyor” diye belirtti.
 
‘ABD TÜRKİYE’Yİ İSTEDİĞİ GİBİ KULLANACAK’
 
Türkiye’nin, Rusya ile olan ilişkilerinin İdlib’de zarar görmesinden kaynaklı yüzünü batıya çevirmesine dair de şunları ifade etti: “Hulusi Akar bir ay önce ‘biz Suriye’ye gideriz’ diye gayet kendinden emin bir şekilde ortalığı toza dumana katıyordu. Şimdi ne oldu. Geçtiğimiz gün Batıyı ve NATO’yu göreve çağırıyordu. ‘Lütfen gelin araya girin Rusya’yı durdurun diyordu. ABD ne yapacak bu durumda. Türkiye’nin Rusya ile içine girdiği bu zor durumu ABD kendi lehine çevirerek, Türkiye’yi istediği gibi kullanacak. Yani Türkiye’ye belli bir destek sunması karşılıksız olmayacaktır. Türkiye pek ala diyebilir ki şu S-400 meselesinden bir defa vazgeç. Bölgesel siyasette Rusya ile hareket etme gibi talepleri olacaktır.
 
İLİŞKİLERİ ZORLAYAN BİR POZİSYON
 
Onun için diyorum Türkiye ile Rusya’nın yakınlaşması taktikseldi. Esas olarak Türkiye’nin Rusya ile önce uzaklaştıkları sonra da yakınlaştıkları mesele Suriye’dir. Şimdi özellikle son iki yılda Rusya ile iki yıldır yakınlaşan Türkiye, şimdi de İdlib sorununda dolayı Rusya ile karşı karşıya geldi. Doğal olarak Türkiye yönünü çevirmek durumunda kaldı. Desteği nereye kadar alır bunu çok fazla kestirmek mümkün değil fakat; Trump’ın Ulusal Danışmanı çok açı bir açık yaparak, ‘İdlib’e paraşütle asker indirip Türkiye’yi koruyacak falan değiliz’ dedi. Bu biraz daha aslında arkada durarak ‘aslanım saldır’ diyerek Türkiye ile Rusya ilişkilerini daha da derinleştiren bir pozisyon alacak gibi görünüyor."
 
‘TÜRKİYE KENDİSİNİ MEŞRULAŞTIRAMIYOR’
 
Özsoy, “Sürekli yanlıştan ısrar ediyorlar. Erdoğan kalkmış diyor ki, ‘Biz Adana mutabakatına dayalı olarak orada olacağız.’ Fakat Adana Mutabakatı iki devlet arasında yapılır. Bir taraftan diyor ben Suriye rejimin tanımıyorum, diğer taraftan da Adana mutabakatından bahsediyor. Türkiye’nin Suriye’de olmasını bir türlü meşrulaştıramıyorlar” diye belirtti.
 
NATO TÜRKİYE İÇİN SAHAYA İNECEK Mİ?
 
Özsoy, Türkiye’nin İdlib’de içine girdiği çıkmazlığı NATO ya da ABD güçleriyle aşmasının gerçekçi olmadığının altını çizdi. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı O'Brien tarafından İdlib’e dair yapılan "İdlib'e askeri olarak müdahale edeceğimizi sanmıyorum. Rusların, İranlıların ya da Esed'in tüm kötü eylemlerini durdurma pozisyonunda değiliz” açıklamasına işaret eden Özsoy, şöyle devam etti: “ABD seçimlere gidiliyor. Tump ABD kamuoyuna ve kongresine durumu açıklayamaz. ABD sembolik bazı adımlar atabilir. Çünkü Rusya ile birbirlerine girmişken Rus Türk ilişkilerini bozmaya çalışacaklar ve bazı güzel sözler söyleyecekler. Sonrasında Ortadoğu politikalarına istedikleri gibi Türkiye’yi kullanacaklar. Yoksa AB, ABD’nin NATO’nun tekrar gelip Suriye savaşına girip, Rusya ve Esad ile savaşma durumu olamaz.  Bu mesele 2014 yılında bitti. Biliyorsunuz 2014 yılında yaklaşık seksen ülke gelip savaşa girdi ama ardından çekildiler. Şimdi bu ülkeler tekrar niye gelip bu savaşa girsin.  Dolayısı ile gerçekçi değil. Bu güçler sadece Erdoğan’ın sırtını sıvazlayarak onu bir noktaya getirecekler ve muhtemelen ile Rusya ile yapılan antlaşmaları bozmasını isteyecekler."
 
TÜRK RUS İLİŞKİLERİ
 
Rusya ile ilişkilerinin bozulması ya da karşı karşıya gelmenin Türkiye’ye etkilerine işaret eden Özsoy, “Bu durum hem içte hem de dışta Türkiye’ye olumsuz etkileri olur. Bugün ABD dünyanın en güçlü ülkesi olabilir fakat Suriye’de belirleyici olan güç Rusya’dır. Çünkü Rusya rejimin ortağı. Şimdi Şam ile Türkiye görüşmelerini de Şam ile Kürt diyaloğunu da yaptıran güç Rusya. Haliyle Suriye’nin dizayn ihalesi Rusya’ya kalmış. Türkiye neyine güvenerek yumruk kavgasına giriyor” dedi.
 
‘TÜRKİYE BU SÜREÇTE BÜYÜK TAVİZLER VERDİ’
 
Türkiye’nin Suriye savaşı süresince Kuzey Suriye yönetimi kurulmasın diye Rusya’ya çok önemli tavizler verdiğini hatırlatan Özsoy, tavizlere rağmen Rusya’nın Kuzey Suriye yönetimini tanıdığını belirtti.
 
Özsoy, şunları söyledi: “Mesela S-400 sadece birkaç milyar dolar ile ele alınacak bir mesele değil. Türkiye o tavizle hem ABD’ye hem NATO’ya hem de batıyı karşısına aldı. Bunun da birçok yaptırımı oldu ve olmaya devam edecek.  Bu çok büyük bir risktir. Real olarak dünyayı karşına alıyorsun. Bu çok büyük taviz. Nükleer santral meselesi yine öyle. Şimdi baktığımızda Türkiye’nin Rusya’ya verdiği o kadar tavizden sonra ne alabildi?  Türkiye Kürt karşıtlığı üzerine Rusya’ya yönünü çevirdi ancak gelinen noktada Rusya Kürtlerin orada varlığını kabul ediyor ve Esad ile Kürtleri orada bir zeminde buluşturmak istiyor. Bu Kürt anasını görmesin politikasının çöküşü.”
 
‘ŞİMDİ DE ABD’YE GİDECEK’
 
“Şimdi Rusya’dan isteyip bir türlü alamadığı şeyi bu sefer batı ve ABD ye yüzünü dönerek almaya çalışacak” diyen Özsoy, sözlerini şöyle sürdürdü: “Çok güçsüzleşmiş bir şekilde ABD ye sarılarak, bunu yapmaya çalışacak. Şimdi işte tamda yaptığı hatanın bedelini ödüyor ve daha fazla da ödeyecektir. Bundan sonra Türkiye’nin batı ile hemen ilişkilerini toparlayacak söylemi doğru değil kadar çok şey kırılmış ki, o kadar köprü yıkılmış ki bunlar hemen öyle kolay kolay olacak şeyler değil. Bu ilişkileri belki devlet üzerinde biraz onarabilirsin ama batı kamuoyunda siyasetinde Türkiye algısı, Erdoğan algısı öyle on yılda toparlanacak bir durum değil.” 
 
‘CİDDİ SİYASİ ETKİLER OLABİLİR’
 
Özsoy, Türkiye’nin gelinen noktadaki Suriye başarısızlığının Türkiye’yi hem içte hem de dışta zorlayacağını söyledikten sonra önemli uyarılarda bulundu.  Özsoy, sözlerini şöyle tamamladı: “Türkiye’nin Ortadoğu’daki bu zorlanması, bu başarısızlığı Türkiye içerisinde iktidar çelişkilerini çatışmaların derinleştirecektir. Dikkat ederseniz herkes birbirine girmiş durumda. Sedat Peker’i bilmen nereye kaçmış gitmiş, Başbuğ başka bir yerden konuşuyor, yine Bahçeli darbenin siyasi ayağından bahsediyor. Yani bu üç beş yıldır oluşmakta olan bu devlet yapılanması içerisinde de şu an itibari ile ciddi krizler söz konusu. Erdoğan siyasetini çok yanlış bulan askeri kurmaylar var. Dolayısı ile Erdoğan’ın bu Suriye’deki gerilim ve savaşçı tutumu Türkiye’ye ağır faturası olacağını düşünüyorum.
 
Bu durumlar Türkiye’nin içerisinde bulunduğu sıkışmışlığı gösteriyor. Eğer yumuşak bir geçiş olmazsa, Türkiye halkları bu iktidar yönetiminden kurtulmazsa, Suriye savaşındaki bu bataklık Türkiye’de birden çok darbenin önünü açabilecek kadar ciddi siyasi etkiler üretebilir.”
 
MA / Berivan Altan – Selman Güzelyüz

Diğer başlıklar

22/02/2020
22:27 Tan: Kürtler yaşamın her alanında dillerine sahip çıkmalı
22:08 8’inci Halkevleri Basın, Yayın ve Dayanışma Ödülleri sahiplerini buldu
21:34 HDP Mutabakat Komisyonu: Eş Genel Başkan adaylarımız Buldan ve Sancar
21:19 Kadınlar krizden dolayı sağlıklı gıdaya erişemiyor
20:46 Kayyımların kültür ve sanata etkileri konuşuldu
20:13 Ankara Barosu'ndan Ceren Damar'ı katleden erkeğin avukatı hakkında soruşturma
20:08 Ortadoğulu kadınlar HDP kongresi için geldi
19:18 17 yaşındaki gencin silahla oynarken kendisini vurduğu ileri sürüldü
19:07 Beşiktaş’taki ağaçlık alanda ölü bulundu
18:32 Abdullah Gül'ün 'Gezi' açıklaması Soylu'ya hançer gibi saplandı
18:20 Yazar Baran: Kürtlerin en fazla dili işgal altında
17:51 İdlib'te bir asker daha yaşamını yitirdi
17:14 İhraç edilen kamu emekçilerinin iadesi istendi
16:49 MED-DER Eşbaşkanı Esen: Anadil eğitimi anne karnında başlar
16:29 Kongreye giden HDP’liler durdurulup GBT kontrolünden geçirildi
16:10 Mersin'de gözaltı sayısı 7'ye yükseldi
16:01 Hasta tutuklular eylemi: Türkiye'nin aynasında ölüm var
15:56 9 öğrenci serbest bırakıldı
15:55 Grup Yorum’a destek için dönüşümlü açlık grevi başlattılar
15:51 Halklar anadilleri için bir araya geldi
15:46 HDP büyük kongreye hazır
15:07 İHD Van Şubesi cezaevlerindeki hak ihlalleri raporunu açıkladı
14:58 Akdamar Adası'na giriş ücreti 18 TL'den 25 TL'ye yükseltildi
14:53 HDP'li Gergerlioğlu: Devlet mekanizması tamamen çöktü
14:44 Her iki eli olmayan Ergin Aktaş'ın başvurusuna AİHM'den ret
14:41 Taksim’de yurttaşa forum, gazeteciye çekim yasak
14:21 Kayıp yakınları: Failler kolluk görevlileridir, etkin bir soruşturma yürütün
14:18 'Evladımı ne yaptınız?' derken fenalaştı
14:08 HDP Eş Genel Başkanlığı için Buldan ve Sancar öne çıktı
13:56 SES iki kentte kongreye gitti
13:53 JİN NEWS’e 9’uncu kez erişim engeli
13:35 Kürt Dil Platformu konferansında 'Kürtçe konuşma kararı' çağrısı
13:13 Dersim Belediyesi çocuklar için Anadil Günü etkinliği yaptı
13:05 Güven: 50 milyon insanı 'terörist' ilan edemezsiniz
12:49 Kongre için kiralanan otobüsler haczedildi: Partililer yürümeye başladı
12:34 HDP Mersin İl Örgütü’nden gözaltılara tepki
12:21 Doktor hastanenin 6’ncı katından atlayarak yaşamına son verdi
11:33 Feyzioğlu: Bıçak hakkında baro soruşturma açmalı
11:12 Kürt Dil Platformu konferansı başladı
11:04 'Hukuk rahmetli oldu ve üzerine beton döküldü'
11:04 Mersin'de HDP'li eşbaşkan ve yöneticiler gözaltına alındı
11:03 Hasta bebeklerinin ilaçlarını karşılayamaz haldeler
10:20 Kürtçe şarkı söylemek için izin istemesiyle eleştirilen O yarışmacı konuştu
10:16 Diyarbakır karanlığa büründü
10:14 Psikiyatrist Değer: Mevcut politikalar intiharlara zemin oluşturuyor
09:54 16 yaşındaki Mazlum’un öldürülmesi 'hukuka uygun' bulundu
09:15 7 yıl önce aldığı ilacın kutusu nedeniyle kapısı kırılarak gözaltına alındı
09:14 Sendikalı olunca işten çıkarılan Kale Pratt işçileri direnişte
09:13 İktisatçı Yılmaz: Faiz indirimleri iç tüketimi arttıramaz
09:06 HDP Kadın Meclisi Sözcüsü Taşdemir: Ülke yönetimine talibiz
09:01 Mahkeme AİHM kararının uygulanması için yasal düzenleme istedi
09:00 22 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
00:10 DSÖ: Koronavirüs Çin dışında hızla yayılıyor
21/02/2020
23:38 Temo: Melayê Cizîrî edebiyattan büyüktür
23:30 Astsubay eşini katlederek intihar etti
23:22 AB bütçesi konusunda bir anlaşma sağlanamadı
22:47 ‘Tehditleriniz ve muhbirlik dayatmalarınıza boyun eğmeyeceğiz’
21:45 Buldan: Yeni bir seçimde Türkiye’yi yönetmeye aday partiyiz
21:18 HDK 3. Anadil Buluşması: 13 dil aynı sahnede
21:00 Topbaş’ın damadının yargılandığı davada tahliye kararı
20:54 Aydın’da bir öğretmen yaşamına son verdi
20:38 İntiharı protesto eden 9 üniversite öğrencisine gözaltı
20:29 Anadil Günü’nde İstanbul'da belgesel gösterimi
20:05 Adana’da bir kadın katledildi
20:02 ‘Anadilde eğitim mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz’
19:57 Savcı, istismarcının ‘sarkıntılıktan’ yargılanmasını istedi
19:50 Erdoğan ve Putin’den İdlib’e ilişkin telefon görüşmesi
19:33 ‘Kürtçe ve diğer diller devlet politikasıyla yok edilmeyle karşı karşıya’
19:30 Diyarbakır'da çocuk etkinliği
19:13 Ayşe Tuğba Arslan davasında karar çıkmadı
19:12 Van'da 21 Şubat kapsamında müzik dinletisi
19:05 Elif Kısa hastaneye kaldırıldı
18:57 HDP: Tüm diller anayasal güvence altına alınmalı
18:42 ‘2019 yılında mültecilere yönelik yaşanan hak ihlali 35 bin 627’
18:19 Ayşe Tuba Arslan davası: Cinayeti işleyenler kadar korumayanlar da sorumlu
18:16 'Çawani baş î' diye başlayan konuşmaların devamı Türkçe oluyor!
18:00 Mersin'de HDP'li 5 genç tutuklandı
17:58 HDP'li vekiller Demirtaş'ın ilk romanı Leylan'ı imzaladı
17:51 Ceren Damar’ın babası: Adalet tecelli etmedi
17:22 3. Kadın Yönetmenler Festivali: Her kadın başka hayaller kurar
16:52 İ.Ü. öğrencileri arkadaşlarının intiharlarına dikkat çekmek için forum düzenledi
16:49 İzmir'de 'acele kamulaştırma' kararı alınan araziler için iptali başvurusu
16:39 İki kentte anadil paneli: Dil yok olduğunda halk da yok olur
16:39 CHP Sözcüsü: Türkiye Suriye’ye savaş ilan etti mi, etmedi mi?
16:18 TTB’den İran’daki koronavirüse ilişkin açıklama: Aktif önlem alınsın
16:03 Ceren Damar'ı katleden sanığa 'ağırlaştırılmış müebbet' hapis
15:49 Kürt sanatçılar kilamlarını Zrîng için seslendirdi
15:45 Ceren Damar cinayetinde karar bekleniyor
15:42 Küçük Leyla'nın annesi duruşma salonunu terk etti
15:41 Fillo Lojistik işçileri eylemlerini İstanbul’a taşıdı
15:38 Erdoğan İdlib için 'savaş' dedi
15:16 Diyarbakır Barosu diller üzerindeki yasak ve kısıtlamayı kınadı
15:09 İntihar eden uzman çavuş sessiz sedasız defnedildi
15:09 Meclis Başkanlığı çift dilli önergeleri iade etti
15:01 İran'da koronavirüsü salgını 2 can daha aldı
14:50 Kürt Dil ve Kültür Ağı'ndan #herrojkurdi kampanyası
14:41 Velilerden öğretmen istismarına isyan: İstifa edin
14:16 Aileler İmralı'ya gitmek için başvuru yaptı
14:15 HDP'li 9 tutuklu tahliye oldu
14:08 21 Şubat için birçok kentte açıklama: Tüm diller anayasal güvence altına alınmalı