Gazeteci Çaksu: Türkiye'nin amacı İdlib değil sıranın Efrîn'e gelmesini engellemektir

img

URFA – Tansiyonun her geçen gün yükseldiği İdlib'de sahadaki gelişmeleri değerlendiren gazeteci Ersin Çaksu, Türkiye’nin ısrarını için “İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak” dedi. 

 
Suriye Rejim Güçleri’nin M4 ve M5 karayollarında denetim sağlamak için İdlib’e yönelik düzenledikleri operasyonlarda hedef olan 13 TSK mensubu yaşamını yitirmişti. Çok sayıda askerin de yaralandığı saldırılardan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Askerlerimize zarar gelirse Soçi Mutabakatı'na bağlı kalmayacağız; rejim güçlerini her yerde vuracağız” açıklaması yapmıştı. Operasyonda rejimi destekleyen Rusya ve İran da Türkiye'nin sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklı durumun kötüye gittiğini açıkladı. ABD’nin başını çektiği NATO da müttefiklerinin yanında duracaklarını ifade ederek Türkiye’yi İdlib batağına sürüklemenin arayışına girdi.
 
Atmosferin ısındığı İdlib'te yaşananları uzun zamandır bölgenin nabzını tutan gazeteci Ersin Çaksu, değerlendirdi. İdlib’in 28 Mart 2015 tarihinde El Nusra öncülüğündeki grupların denetimine girdiğine, silahlı grupların merkezi haline geldiğine işaret eden Çaksu, özellikle 15 Temmuz darbe girişimi ardından Türkiye ile Rusya arasından gelişen ilişki üzerine anlaşmalar imzalandığını ve bu doğrultuda Guta, Dera, Halep, Humus gibi birçok kentten silahlı gruplar İdlib'e çekildiğini hatırlattı. 
 
Bu adımlarla birlikte kentin silahlı grupların merkezine dönüştüğüne dikkat çeken Çaksu, "Suriye rejimi ve Rusya her zaman bölgeyi gruplardan arındırmayı ifade ediyordu. Türkiye ile Rusya arasında 17 Eylül 2018 tarihinde Soçi anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre İdlib’in doğusu ve güneyindeki bölgede 15 ile 20 kilometre arasındaki bölge silahlı gruplardan arındırılacak, yine M4 ile Halep ile Şam ve Ürdün’e kadar uzanan M5 yolu tamamen rejimin denetimine girecekti. Halep, İdlib, Lazkiye ve Tarsus’a kadar uzanan M4 yolunun da rejimin kontrolüne geçmesi anlaşmanın maddelerinden biriydi. Yine orada bulunan silahlı grupların birbirlerinden ayrıştırılması yani radikal ve radikal olmayan grupların ayrıştırılması kaydedilmişti” dedi.  
 
M4 VE M5’TE KONTROL SAĞLANDI
 
Silahlı grupların garantörlüğünü yaptığı için bu görevin de Türkiye’ye verildiğini, Rusya ve İran’ın ise rejimin garantörlüğünü kabul ettiğini belirten Çaksu, şunları söyledi: “Lakin bu sözler Türkiye tarafından yerine getirilmedi. Çünkü Türkiye bu sözleri hep erteledi. Suriye’nin doğusunda Kürt halkına karşı kimi yerleri ele geçirmek istiyordu. Bunun içinde hep erteledi. Rejim, Ağustos 2019’da operasyonlara başladı. Aralık ayındaki operasyonda Han Şehun’u geri aldı, yine Aralık ayında da Merek El Numan’ı aldılar. Ve ilerlemede kat ettiler. En sonunda Serakip’te M4 ve M5 yolunun denetimini sağladılar ve Türkiye burada sert karşılık verdi. Bu süreçte karşı karşıya geldiler.” 
 
SURİYE’DEN ÇIKMANIN İLK ADIMI
 
Türkiye’nin İdlib’i bırakmak istemediğine dikkati çeken Çaksu, gerekçesi hakkında şunları ifade etti: “Çünkü İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak. Öbür taraftan Rusya ve Rejim ise Soçi anlaşmasının çerçevesinde İdlip ve bölgenin kendi denetimlerine geçmesini istiyorlar. Kremlin sözcüsü Dimitrov Peskov, Soçi anlaşmasının yorumlanıp başka yerlere çekilmemesi gerektiğini, bu anlaşmanın gereklerinin yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Rusya’nın istediği bu. Rejimde Rusya ve İran’dan aldığı yardım ile ilerleme kaydediyor. Kudüs Güçleri Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinden sonra, İran ayağını yere sert vurarak diretmeye çalışıyor ve güçleri bu operasyonda yerlerini alıyorlar.” 
 
GÖZLEM NOKTALARI GRUPLARA KALKAN OLUYOR
 
İdlib’de varlığını sürdüren gruplara dair konuşan Çaksu, yaklaşık 70-80 silahlı grubun olduğunu, bu grupların çoğunluğunun Heyet Tehrir El Şam (HTŞ/El Nusra) çatısı altında toplandığını, El Kaide ile bağlantılı olduklarını söyledi. Türkiye’nin adını koyduğu Suriye Milli Ordusu’nun da (SMO) 30 gruptan oluştuğunu dile getiren Çaksu, “Bu gruplar Ahrar u Şam, Sultan Murat, Süleymen Şah gibi birçok silahlı grup. Bu grupların çoğunluğu İhvanı Müslüm’e (Müslüman Kardeşler) bağlıdır. Yine orada Türkistan Partisi ve Ejnat Kafkas var. Xurasel Din var onlarda Nusra’dan daha radikal bir grup. Türkiye İdlib’de kurduğu 12 gözlem noktası ile bu gruplara kalkan görevini yapıyor. Bu şekilde bölgeyi korumak istiyor” dedi.  
 
NATO DEVREYE GİRER Mİ?
 
Türkiye’nin İdlib’teki varlığının baştan beridir tartışıldığını, ne zaman dile getirilse NATO’nun devreye girerek Rusya ve rejime tehditlerde bulunduğunu belirten Çaksu, şunları ifade etti: “Hulusi Akar Türkiye ve Rusya arasında çıkan çatışmalara ilişkin resmi bir şekilde NATO’ya çağrıda bulunarak yardım edilmesini istedi. Bu davete NATO ne diyecek, müdahale mi edecek, Rusya’nın tutumu ne olacak? Bunlar tartışma konusu. Bana göre Türkiye’nin son 4 yıldaki Rusya ile yakınlaşmasını engellemek için ABD birçok taviz verdi. NATO’nun 5’inci maddesinde herhangi bir üyeye saldırının tüm üyelere yapılacağı ve buna göre de müdahale edileceği yer almaktadır. Bu madde İdlib’te uygulanacak mı ya da uygulanmayacak mı? NATO’nun uluslararası boyutta müdahalesi pek mümkün değil. Çünkü Türkiye’ye karşı bir saldırı yok. Türkiye başka bir ülkenin topraklarında saldırılar gerçekleştiriyor. Bunlar tartışma konusu. Soçi’deki anlaşmayla rejimin belli bir yere kadar ilerlemesi oldu. Bunun içinde bu aşamadan sonra durdurulabilir. Kısmi olarak da Rusya gündemi soğutmaya yönelik adım atabilir. Bu ihtimaller arasında. Yine Rusya belli bir yere kadar erteleyebilir de. Belki S-400’ler gündeme gelebilir. Rusya’nın, İran’ın ve rejimin yaklaşımı nasıl olacak belli olmasa da önümüzdeki günlerde gündem daha da ısınabilir.” 
 
'KOBANÊ PAZARLIĞI SAVAŞI BAŞA SARAR'
 
Son olarak Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerklik Yönetimi’nin pozisyonuna değinen Çaksu, değerlendirmelerini şu sözlerle tamamladı: “Özerk Yönetim ile rejim arasındaki görüşmeler davam ediyor. En son Rejim diyalog için hazır olduklarını söylemiş. Bunu direk söylemese de Rusya üzerinden özerk yönetime iletmiş. Rejim ile Rusya diyalog için hazırlar mı, yoksa bu durumu Türkiye’nin İdlib’teki durumuna dair bir kart olarak mı kullanıyorlar zamanla görülecektir. Yani taviz koparmak için mi Kürt dosyası mı açıyorlar belli değil. Özerk Yönetim Suriye’de şimdiye kadar işgal edilen, yine terörün hakim olduğu yerlerde ittifak için hazır olduklarını söylüyor. Tabi şart olarak da siyasi bir anlaşmanın yapılması gerektiğini ortaya koyuyor. Şehba Kantonu üzerinde Rusya’nın bir pazarlığı olursa, o zaman Rusya Türkiye’nin Haleb’i işgal etmesi için kapı açmış olur. Bu sebeple Şehba’yı pazarlık konusu etmeyeceğini düşünüyorum. Haleb’e karşı da saldırılar yapılıyor. Şehba Haleb’i kuzeyden koruyan kapıdır. Serêkaniyê ve gerisindeki saldırılarda NATO sesiz kalmıştı. Bu sebeple Kobanê pazarlığı NATO tarafından masaya getirilir mi bilinmez ama bu durum da Suriye savaşını en başa sarar, Türkiye’nin işgalini, çözümsüzlüğü derinleştirir." 
 
MA / Nazım Daştan

Diğer başlıklar

22:41 Bitlis'te trafik kazası:2 ölü, 3 yaralı
22:10 Evinde kitap ve dergi bulunduran 10 öğrenciye 7 buçuk yıl hapis cezası
21:44 Mardin’de gözaltına alınan 8 kişi serbest bırakıldı
21:42 Bornova Kadın Platformu kuruldu
21:33 Gazeteci Nuh Köklü anıldı
21:20 Af Örgütü’nden Gezi davası açıklaması
21:11 14 barodan Kanal İstanbul projesine iptal davası
20:35 HDP’li Dede cezaevlerindeki hak ihlallerini meclise taşıdı
20:21 Trans kadın Esra Ateş katledildiği yerde anıldı
20:14 HDP’den Mahmut Alınak açıklaması
19:59 İstanbul’da üniversite öğrencisi genç intihar etti
19:42 BM’den İdlib için ateşkes çağrısı
19:23 İzmir’de iş cinayeti
19:15 AB, Libya'ya silah ambargosunu kontrol altına alacak
18:50 Roboski katliamı protestosuna önce beraat sonra ceza!
18:46 AA'nın ‘terörist’ diye lanse ettiği PM üyesi tutuklandı
18:32 Türk ve Rus heyetlerin görüşmesi yarın devam edecek
18:16 Cizre’de gözaltına alınan 12 kişi serbest
18:13 Kaymakamlık binasında intihar eden Kılıç defnedildi
17:43 İstanbul’da gözaltına alınanlar serbest
17:39 Evrensel gazetesi İmtiyaz Sahibi yaşamını yitirdi
17:11 Şırnak Valiliği'nden intihar eden Kılıç açıklaması
17:08 HDP’nin kongre için bildiri dağıtımına valilik yasağı
17:04 Diyarbakır’da araç yayaya çarptı
16:49 Diyarbakır ve Dersim’de gözaltına alınan 27 kişi serbest bırakıldı
16:37 Alınak'ın suç iddiası hakimlikte 'örgüt üyeliği'nden 302'ye çevrildi
16:35 Diyarbakır’da bir uzman çavuş intihar etti
16:31 AKP’li Üsküdar Belediyesi'nin usulsüzlüğü protesto edildi
16:29 Erdoğan’a 5 kuruşluk dava
16:19 Metin Yüksel suikastı Meclis gündeminde
15:46 Mahmut Alınak tutuklandı
15:21 Elazığ'da 4.4 büyüklüğünde deprem
15:18 Demirtaş’ın Leylan kitabı suç unsuru sayıldı
15:16 Öcalan'a ilişkin ortak açıklama: Tecrit işkencedir, kaldırılsın
15:12 Sağlık örgütlerinden Beyaz Miting çağrısı
14:57 Hakkari Belediye Eşbaşkanı Karaman tahliye edilmedi
14:45 HDP’nin kongre açıklaması engellendi
14:28 Sağlık meslek örgütleri: Şiddet varsa hizmet yok
14:12 Kaymakamlık binasından atlayan yurttaş yaşamını yitirdi
14:02 Mardin'de 15 Şubat gözaltılarına tepki
13:57 Ferhat Tunç müzik yaşamının 40'ncı yılını kutladı
13:51 Bütçe ‘müdahalelerle’ fazla verdi
13:50 Adana'da Gezi açıklaması: Arkadaşlarımızı aramızdan alanlar yargılansın
13:50 Oluç: İktidar 2023’e kadar bu koltukta oturamayacak
13:36 Kadınlardan 8 Mart çağrısı: Krize ve şiddete karşı isyandayız
13:35 Hindistan büyükelçisi dışişlerine çağrıldı
13:34 İYİ Parti Balıkesir Milletvekili İsmail Ok partisinden istifa etti
13:17 Yüksekova'da kar kalınlığı 6 metreyi geçti
12:47 Gizli tanık: Parlak gazetecidir
12:03 HDP'li eşbaşkana sosyal medyadan tehdit
11:54 Van'da iş merkezinin çatısı çöktü
11:44 Demirtaş’tan HDP kongresine çağrı
11:37 Karamollaoğlu: FETÖ’nün siyasi ayağı AK Parti'nin kendisidir
11:36 Valiliğe göre Hıristiyan mezarlarını çocuklar tahrip etmiş!
11:22 Sarısaç'ın aracından alınan HDP PM üyesi adliyeye getirildi
11:18 HDP delegesi EGO otobüsüyle kaçırıldı
11:16 AA dünyanın çevresini dolaşıp Ağrı'ya geldi!
11:14 Okul müdürünü yaralayan güvenlik görevlisi intihar girişiminde bulundu
11:12 TÜİK verilerine göre Türkiye'nin yarısı mutsuz
10:51 İdlib'deki HTŞ'liler ailelerini Efrin'e yerleştiriyor
10:49 Bankacılık düzenlemesine HDP’den şerh: Tekel kurmaya çalışıyor
10:42 Van'da 343 yerleşim yerinin yolu ulaşıma kapandı
10:42 Alınak'ın kitabının gelirini Tunç ailesine bağışlaması suç oldu
10:21 ‘Xewna Şevek Havînê’ Ankara'da izleyiciyle buluşacak
09:00 Mahmur'daki ambargo 8'inci ayda: Hastaneye götürülemediği için ölenler var
09:00 Cudi'nin dağ keçileri avcıların hedefinde!
09:00 Rize Cezaevi'nde koğuş bahçesine boş mermi kovanları atılıyor
09:00 17 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
16/02/2020
21:53 ‘Siya Avê’ belgeselinin gösterimi yapıldı
21:18 Van’da 4.7 büyüklüğünde deprem
20:53 Suriye rejimi Halep genelinde kontrolü ele geçirdi
19:30 Şırnak’ta gözaltına alınan 4 kişi serbest bırakıldı
19:24 Gezi için ortak bildiri: Ben de oradaydım
18:53 Ruhani’den Türkiye’ye: Soçi Mutabakatı'ndan vazgeçilmemeli
18:33 Osman Kavala için sosyal medya kampanyası
18:20 İran’da 6.0 büyüklüğünde deprem
18:17 Dersim'de gözaltına alınan öğrenciler açlık grevine başladı
18:12 Erciş’te bir genç intihar etti
18:02 Van'da kadın mücadelesi konulu söyleşi
17:57 Konya’da bir şoför geçinemediği için intihar etti
17:47 CHP kongresinde cinsiyetçi ifadeler tepkiye neden oldu
17:42 Psikolog Aykıl: İstismarı önlemenin yolu çocuk haklarını bilmekten geçer
17:29 Urfa’da gözaltına alınan 12 kişi serbest bırakıldı
17:26 Valilik Şırnak’ta yaşanan darp olayının görüntülerini yayınladı
17:22 Kurtulan: Gelin kongrede boyun eğmeyeceğimizi gösterelim
17:17 Karçik’in darp edilmesine tepki gösteren Oluç: Yapılanlar haydutluktur
17:11 Muhabirimiz Yunus Duman serbest bırakıldı
17:04 24 gündür kayıp olan Mehmet Bal’ın ailesi: Devlet sorumluluğunda kayboldu
17:00 İmamoğlu'ndan İBB'ye ait binanın ilçe belediyesine tahsis edilmesine tepki
16:51 HDP’li gençlerden gözaltılara tepki
16:50 'Güçlü bir muhalefetle halkı bu zulümden kurtarmalıyız'
16:39 Çepni: Ekoloji mücadelesiyle savaşa karşı mücadele birleştirilmeli
16:25 'Kürt sorununda başmüzakereci Öcalan'dır'
16:24 7 gündür kayıp Didem Turan’ı arama çalışmaları sürüyor
15:39 Rusya: İdlib'deki siviller için ek geçiş noktaları kuruldu
15:27 Adana'da gözaltına alınan 11 kişi serbest bırakıldı
15:12 Karşıyaka Belediyesi arıcılık kooperatifi kuracak
14:39 İdil’de sokağa çıkma yasağında yaşamını yitirenler anıldı
14:34 DİSK Genel Başkanlığı'na yeniden Çerkezoğlu seçildi
14:23 Libya İzleme Komitesi Münih'te bir araya geldi